Sự Thật Về Giá Linh Kiện Smartphone: Bộ Nhớ Gây Bão Thị Trường

Biến Động Chi Phí Linh Kiện Điện Thoại

Carl Pei, nhà sáng lập của Nothing, đã chỉ ra rằng bộ nhớ hiện đang trở thành linh kiện có giá trị lớn nhất trong một chiếc điện thoại, chiếm ưu thế hơn cả chip xử lý và màn hình. Theo nhận định của ông, giá thành bộ nhớ đã tăng gấp đôi kể từ khi bắt đầu phát triển cho đến khi sản phẩm ra mắt, và sau đó một lần nữa tăng gấp đôi.

Các số liệu từ các tổ chức thị trường như Omdia cũng cho thấy tình hình tương tự, khi chi phí bộ nhớ đã chiếm đến 60% tổng hóa đơn linh kiện cho các điện thoại giá dưới 400 USD trong quý đầu năm 2026. Đặc biệt, giá DRAM và NAND đã tăng hơn 80% so với quý trước đó, trong khi giá chip nhớ di động như LPDDR5X cũng được Samsung điều chỉnh tăng từ 78% đến 83% trong quý 2.

Trong nhiều năm qua, linh kiện đắt nhất trong điện thoại tiêu dùng thường là màn hình, còn đối với các mẫu cao cấp thì là chip xử lý hoặc camera. Tuy nhiên, thứ tự này đã có sự thay đổi rõ rệt trong năm 2026.

Tại Sao Giá Linh Kiện Tăng Mà Không Trở Về Như Trước

Người tiêu dùng thường tin rằng sau mỗi đợt tăng giá, các linh kiện sẽ hạ giá trở lại. Tuy nhiên, tình hình hiện tại lại khác biệt. Nguyên nhân chính nằm ở việc năng lực sản xuất đang được chuyển hướng sang dòng chip nhớ băng thông cao phục vụ cho các trung tâm dữ liệu, và điều này đã làm giảm đáng kể phần công suất cung cấp cho thiết bị tiêu dùng.

Các nhà sản xuất cũng đã xác nhận điều này, với Micron hoàn toàn rút khỏi thị trường bộ nhớ tiêu dùng để tập trung vào nhu cầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. SK hynix dự đoán rằng năm tới sẽ là năm khó khăn nhất trong lịch sử ngành công nghiệp này, với cầu vẫn vượt xa cung, ngay cả sau năm 2030.

Carl Pei mô tả rằng trong thời điểm khan hiếm này, việc phân phối bộ nhớ không đơn giản là có tiền mua là được, mà phải phụ thuộc vào hạn mức phân bổ.

Khác Biệt Trong Dự Đoán Giá Cả

Tình hình kinh tế có thể phản ánh rõ qua các bản dự đoán giá. Vào tháng 12 năm 2025, Counterpoint dự đoán giá bán trung bình smartphone toàn cầu sẽ tăng 6,9%. Tuy nhiên, chỉ sau 6 tháng, Omdia đã công bố một con số khác, cho rằng giá sẽ tăng từ 467 USD lên 565 USD trong năm 2026, tức là mức tăng kỷ lục 21%.

Khi so sánh hai bản dự đoán này, chúng ta nhận thấy rằng thị trường đã phản ánh một sự thay đổi lớn mà trước đó chưa được lường trước.

Chất Lượng Giảm Với Giá Cao Hơn

Thực tế là những gì người tiêu dùng nhận được còn ít hơn so với số tiền họ chi trả. Omdia cho biết dung lượng trung bình của smartphone trong quý đầu năm 2026 đã đạt 8,3 GB bộ nhớ tạm thời và 279 GB bộ nhớ lưu trữ, tăng nhưng chủ yếu ở phân khúc cao cấp. Trong khi đó, ở phân khúc tầm trung và phổ thông, các hãng giữ nguyên dung lượng như trước, hoặc cắt giảm các phiên bản dung lượng cao.

Người dùng smartphone tầm trung hiện nay phải đối mặt với áp lực khi họ chi trả nhiều hơn cho những tính năng tương tự và mất đi khả năng nâng cấp mà trước đây là điều bình thường.

Phân Khúc Giá Rẻ Dần Biến Mất

Báo cáo từ Omdia cho thấy sản lượng smartphone có giá dưới 400 USD sẽ giảm hơn 22% trong năm 2026, trong khi nhóm trên ngưỡng này vẫn tiếp tục tăng trưởng 5,7%. Sự suy giảm này chủ yếu do mảng cung ứng chứ không phải nhu cầu thị trường.

Nhiều mẫu smartphone giá thấp đã không còn khả năng sinh lời, khiến các hãng phải giảm dần sự hiện diện trong phân khúc này.

Sự phản ánh từ thị trường toàn cầu đã cho thấy con số thực tế, như IDC ghi nhận sản lượng quý 1/2026 giảm 2,9% so với cùng kỳ năm ngoái.

Thị Trường Việt Nam Sau Cuộc Cách Mạng Giá Cả

Tại Việt Nam, sự điều chỉnh giá bắt đầu từ cuối tháng 3/2026 với nhiều mẫu điện thoại từ các thương hiệu như Xiaomi, OPPO, vivo và Samsung. Các đơn vị bán lẻ dự đoán rằng giá sẽ duy trì ở mức cao cho đến hết năm 2026.

Các thương hiệu đã bắt đầu áp dụng các chiến lược mới như sử dụng thiết kế và màn hình của các dòng cao cấp cũ để sản xuất sản phẩm tầm trung. Việc tính toán chi phí dựa trên thời gian sử dụng sản phẩm thay vì chỉ dựa vào giá niêm yết ban đầu đã trở nên phổ biến hơn.

Thời điểm mà giá cả hạ nhiệt không nằm trong tay các hãng điện thoại mà phụ thuộc vào lịch sản xuất của các nhà máy chip nhớ mới. Dự báo cho thấy phải đến năm 2028, giá mới có thể giảm. Thực tế, chi phí bộ nhớ sẽ vẫn tiếp tục tăng do xu hướng ưu tiên sản xuất cho các trung tâm dữ liệu trước khi chuyển sang thiết bị tiêu dùng.