Xe Điện Trung Quốc: Thực Trạng Đáng Lo Ngại Khi Doanh Nghiệp Phá Sản

Những Nỗi Lo Của Chủ Xe Điện

Bài viết trên Tạp chí Thương mại Ô tô mở đầu với một câu tự trào của những người sử dụng xe Neta, họ thừa nhận rằng việc ra đường hiện nay trở nên đáng sợ hơn rất nhiều. Ngoài mối lo bị tai nạn do người khác, họ còn lo lắng về việc không tìm được phụ tùng thay thế khi chiếc xe gặp sự cố. Điều này khiến cho việc bảo trì xe điện trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Nhiều thương hiệu xe điện mới nổi như WM Motor, Aiways, HiPhi, Ji Yue và Neta đã phải đối mặt với thực trạng phá sản, tái cấu trúc hay thu hẹp dịch vụ hậu mãi. Dù những công ty này đã rút lui, nhưng số lượng xe vẫn tiếp tục lăn bánh trên đường, trong khi dịch vụ sửa chữa và cung ứng phụ tùng ngày càng trở nên khan hiếm.

Cuối năm 2025, dự kiến số lượng xe năng lượng mới đang hoạt động tại Trung Quốc sẽ đạt khoảng 43,97 triệu chiếc, tăng đáng kể so với con số chỉ 120.000 chiếc vào cuối năm 2014. Điều này đồng nghĩa với việc, hàng triệu chiếc xe sẽ sớm đến thời hạn bảo hành, tạo ra áp lực lớn lên hệ thống dịch vụ hậu mãi đang gặp khó khăn.

Bá Quyền Dữ Liệu: Khó Khăn Trong Sửa Chữa

Trong thời đại xe chạy bằng xăng, một xưởng sửa chữa chỉ cần một số thiết bị cơ bản để sửa chữa nhiều thương hiệu. Tuy nhiên, xe điện lại đòi hỏi nhiều hơn thế. Chúng không chỉ là sản phẩm cơ khí mà còn là thiết bị số, do đó, việc sửa chữa không chỉ liên quan đến thay linh kiện mà còn yêu cầu phải có phần mềm tương ứng để hoạt động tốt trở lại.

Lang Xuehong, Phó tổng thư ký Hiệp hội Lưu thông Ô tô Trung Quốc, cho hay rằng, nếu không có thiết bị chẩn đoán chuyên dụng và phần mềm thích hợp từ nhà sản xuất, việc sửa chữa một chiếc xe điện có thể trở nên bất khả thi.

Điều này dẫn đến một thực trạng gọi là “bá quyền dữ liệu”. Mặc dù chủ xe sở hữu xe của mình, nhưng nếu không có dữ liệu từ nhà máy, việc sửa chữa sẽ gặp nhiều khó khăn. Hệ thống sửa chữa độc lập không thể hoạt động hiệu quả trong bối cảnh này.

Sự Khó Khăn Trong Ngành Bảo Hiểm

Tình hình cũng không khả quan hơn cho ngành bảo hiểm. Năm 2025, ngành bảo hiểm Trung Quốc đã nhận bảo hiểm cho 43,58 triệu xe năng lượng mới, với doanh thu phí lên đến 190 tỷ nhân dân tệ. Tuy nhiên, vẫn còn thiếu hụt về trách nhiệm bảo lãnh, dẫn đến tổn thất lớn cho các công ty bảo hiểm.

Bài viết chỉ ra rằng, chính việc khó khăn trong việc cung cấp dịch vụ hậu mãi đã tạo ra những thách thức lớn cho ngành bảo hiểm. Đây không chỉ là một vấn đề mua bảo hiểm mà còn là toàn bộ hệ thống hỗ trợ sau bán hàng đã bị đứt gãy.

Mạng Lưới Tự Cứu của Chủ Xe

Chủ xe giờ đây thường phải tự tạo ra mạng lưới hỗ trợ lẫn nhau. Họ thường trao đổi thông tin về phụ tùng và sửa chữa qua các nhóm trực tuyến. Một số kỹ thuật viên từ các thương hiệu đã ngừng hoạt động cũng đã bắt đầu nhận sửa chữa cho các thương hiệu cũ này.

Tuy nhiên, không phải thương hiệu nào cũng có đủ lượng xe đang lưu hành để duy trì mạng lưới này. Những thương hiệu có ít xe hơn sẽ gặp khó khăn trong việc tìm kiếm phụ tùng hoặc kỹ thuật viên có kỹ năng.

Án Lệ Quan Trọng Trong Ngành Ô Tô

Chính phủ Trung Quốc đã ban hành quy định yêu cầu các nhà sản xuất bảo đảm cung ứng phụ tùng trong một thời gian nhất định sau khi ngừng sản xuất. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là khi một doanh nghiệp phá sản, nghĩa vụ này sẽ được thực hiện như thế nào vẫn là một câu hỏi không có lời giải.

Vụ phá sản của WM Motor đã đưa ra một trường hợp pháp lý quan trọng, giúp các doanh nghiệp hiểu rõ hơn về cách duy trì dịch vụ hậu mãi và kết nối sau khi gặp khó khăn tài chính.

Cửa Sổ Thời Gian Đang Khép Lại

Theo bài viết, chưa bao giờ nhu cầu sửa chữa xe lại lớn như hiện nay. Tuy nhiên, thời gian để thiết lập lại hệ thống hậu mãi đang ngày càng thu hẹp. Khi số lượng xe đầu tiên hết bảo hành, áp lực lên hệ thống sẽ gia tăng nhanh chóng.

Có thể thấy, thị trường xe điện tại Việt Nam cũng đang đứng trước nhiều thách thức. Trong khi Trung Quốc đã có nhiều kinh nghiệm với hệ thống hậu mãi, thì ở Việt Nam, câu hỏi về trách nhiệm bảo trì và hỗ trợ cho xe đã bán vẫn chưa có lời giải.

PV