Giá Trị Của Xe Điện: Tại Sao Thương Hiệu Quan Trọng Hơn Chính Chiếc Xe?

Các nhà sản xuất xe điện đang đương đầu với những thách thức không nhỏ trong việc duy trì giá trị của sản phẩm. Theo dữ liệu từ Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Canada, xe điện chuyển đổi từ 87% đến 91% năng lượng thành lực kéo, trong khi xe xăng chỉ đạt hiệu suất 16% đến 25%. Một khảo sát gần đây từ Consumer Reports cho thấy chủ xe điện chỉ chi khoảng một nửa cho việc bảo trì và sửa chữa so với chủ xe xăng. Tính theo toàn bộ vòng đời, người sử dụng xe điện có thể tiết kiệm từ 158 triệu đến 263 triệu đồng.

Tuy nhiên, lợi ích kinh tế không tự động chuyển thành giá trị bán lại tốt cho tất cả các thương hiệu. Mới đây, Cap HPI, một đơn vị chuyên định giá xe cũ tại Anh, đã hạ giá trị dòng xe Fisker Ocean tới 48% chỉ trong 30 ngày, một trong những mức giảm lớn nhất từ trước đến nay. Ngày 17 tháng 6 năm 2024, hãng xe này đã nộp đơn xin bảo hộ phá sản, tiếp tục giảm dự báo giá trị toàn bộ dải sản phẩm thêm 31% trong ba năm tới.

Biến Động Giá Trị Xe Điện

Bản Ocean Extreme, được bán với mức giá 1,81 tỷ đồng vào năm 2023, đã giảm xuống còn 985 triệu đồng vào tháng 3 năm 2024. Sau khi công ty phá sản, khoảng 3.300 chiếc xe tồn kho được bán với mức giá trung bình chỉ 368 triệu đồng mỗi chiếc. Thị trường xe cũ cũng không thể hồi phục sau sự sụp đổ này. Vào tháng 7 năm 2026, một chiếc Ocean One đời 2023 mới chạy 17.042 dặm đã được bán với giá chỉ 415 triệu đồng, tức là mất hơn 77% giá trị chỉ trong ba năm.

Rủi Ro Đặc Thù Của Xe Điện

Xe xăng vẫn có một lợi thế nhất định nhờ vào việc linh kiện có thể được sửa chữa dễ dàng, trong khi yếu tố như bộ pin và phần mềm điều khiển của xe điện thường được tùy chỉnh cho từng dòng xe, dẫn đến rủi ro cao hơn nếu thương hiệu biến mất. Một ví dụ điển hình là General Motors đã cam kết cung cấp phụ tùng cho xe Holden ít nhất 10 năm sau khi hãng khai tử thương hiệu này, cho phép khoảng 2 triệu chiếc xe Holden tiếp tục lưu hành.

Thực tế không dừng lại ở đó. Tesla Model Y tại Úc đã mất tới 48,93% giá trị trong năm 2022, một phần không nhỏ đến từ liên tục điều chỉnh giá của nhà sản xuất cho các mẫu xe mới. Dù xe không hỏng hóc gì, thực tế thị trường đã bị ảnh hưởng bởi cách định giá này.

Rủi Ro Của Thương Hiệu Xe Điện Trung Quốc

Neta, một trong những thương hiệu thuộc tập đoàn Hozon, đã bán gần 500.000 xe từ năm 2018 đến 2024 trước khi nộp đơn phá sản. Trong giai đoạn này, hơn 400 công ty xe điện tại Trung Quốc đã ngừng hoạt động, dẫn đến gần 160.000 chủ xe không còn bảo hành và phụ tùng.

Dữ liệu từ Deutsche Automobil Treuhand cho thấy xe điện và xe lai sạc điện Trung Quốc tại Đức mất giá nhanh gấp hai lần thị trường chung. Điều này cho thấy một bức tranh rủi ro rõ rệt cho các thương hiệu xe điện đang hoạt động.

Tình Hình Thị Trường Tại Việt Nam

Trong nửa đầu năm 2026, thị trường ô tô Việt Nam đã bán ra 328.818 xe, tăng 29% so với năm trước. Mặc dù thị trường đang phát triển mạnh, nhưng sự xuất hiện của nhiều thương hiệu cùng với các chương trình giảm giá mạnh đã làm tăng thêm áp lực lên giá trị xe cũ.

Wuling Mini EV đã được mở bán tại Việt Nam từ ngày 29 tháng 6 năm 2023. Giá niêm yết đã giảm xuống còn 197 triệu đồng và dự kiến sẽ tiếp tục điều chỉnh. Một số nhà phân phối như TMT Motors đang gặp khó khăn tài chính nghiêm trọng, trích dẫn lỗ tới 315 tỷ đồng trong năm 2024.

Trái ngược với tình hình của Wuling, VinFast đã bán được hơn 25.000 chiếc xe điện cỡ nhỏ trong năm 2024 và gần 45.000 chiếc trong năm 2025, tạo ra một mạng lưới thanh khoản ổn định cho thị trường xe cũ nhờ vào dịch vụ và trạm sạc toàn quốc.

Đầu tiên, sự khác biệt về giá trị giữa xe điện và xe xăng không chỉ phụ thuộc vào số km đã đi. Hệ thống dịch vụ thường không đồng nhất với số liệu công khai của các đại lý, và hạ tầng sạc chỉ tồn tại nếu hãng xe còn tồn tại.

Trong khi hai triệu chủ xe Holden tại Úc vẫn có thể bán được xe của mình sau khi hãng này bị khai tử, thì người mua xe Fisker Ocean lại chứng kiến tài sản của họ bốc hơi nghiêm trọng mà không có lý do chính đáng nào. Sự khác biệt lớn nằm ở việc thị trường có tin tưởng vào khả năng hỗ trợ sản phẩm trong tương lai hay không.