Nguy Cơ Bảo Mật Từ Việc Giả Mạo AI: Cách Nhận Diện Và Phòng Tránh

Trong thời đại công nghệ hiện nay, mối đe dọa từ việc lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng gia tăng. Các chuyên gia an ninh mạng đã chỉ ra rằng, nhiều tên tuổi nổi bật như ChatGPT, Claude và DeepSeek đã trở thành mục tiêu của kẻ xấu. Họ lợi dụng sự phổ biến của những công cụ này để phát tán mã độc, khiến người dùng dễ dàng mắc bẫy.

Một báo cáo gần đây từ Kaspersky đã chỉ ra rằng, từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2026, công ty này đã ghi nhận hơn 33.300 vụ tấn công nhắm vào các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMB) với phương thức phát tán phần mềm độc hại ngụy trang dưới dạng dịch vụ AI. Sự gia tăng này lên tới gần 500% so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy rằng tội phạm mạng đang sử dụng các công cụ AI để thực hiện các cuộc lừa đảo tinh vi.

Tại khu vực Đông Nam Á, đã có tới hơn 1.800 vụ tấn công bằng phương thức tương tự trong bốn tháng đầu năm 2026, tăng gần 700% so với năm trước. Trong đó, ChatGPT được sử dụng nhiều nhất với 44%, theo sát là DeepSeek (33%) và Claude (11%).

Kaspersky cũng cho biết, hầu hết các tệp độc hại được phát hiện có dạng trojware, loại phần mềm độc hại này xuất hiện dưới hình thức tệp tin hoặc ứng dụng an toàn nhằm dụ người dùng cài đặt. Sau khi đã xâm nhập, trojware có thể đưa vào thiết bị thêm nhiều loại mã độc khác, gây ra tổn thất nghiêm trọng.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, tùy thuộc vào từng biến thể, trojware có thể thực hiện nhiều hành vi ác ý như đánh cắp, xóa, sửa đổi hoặc khóa dữ liệu của người dùng. Một số thậm chí có khả năng mở đường cho các cuộc tấn công tiếp theo, làm tăng nguy cơ bị kiểm soát hoặc lộ thông tin nhạy cảm.

Đại diện của Kaspersky cho biết: “Trojware được thiết kế tinh vi để giống như các tệp tin vô hại, khiến người dùng khó nhận biết. Mỗi loại mã độc có chức năng riêng, từ việc đánh cắp dữ liệu đến gây hại cho hệ thống doanh nghiệp, vì vậy, trojware thực sự là một rủi ro lớn trong lĩnh vực an ninh mạng.”

Không ngừng lại ở việc giả mạo các công cụ AI, Kaspersky cũng phát hiện rằng, trong năm 2026, tin tặc đã gia tăng việc sử dụng các phần mềm nhắn tin và nền tảng họp trực tuyến như vỏ bọc để phát tán phần mềm độc hại. Các ứng dụng như Telegram, WhatsApp, Zoom và Microsoft Teams thường xuyên bị lợi dụng để thực hiện các cuộc tấn công. Điều này cho thấy, tội phạm mạng đang nhắm vào những phần mềm phổ biến hằng ngày trong công việc, nhằm đánh lừa người dùng và tăng khả năng cài đặt các tệp giả mạo.