Trung Quốc Đẩy Mạnh Chuyển Sang Hệ Điều Hành Linux Trong Cơ Quan Nhà Nước

Trung Quốc đang nhanh chóng thực hiện kế hoạch loại bỏ Windows khỏi các cơ quan nhà nước, chuyển sang sử dụng hệ điều hành nội địa dựa trên nền tảng Linux. Đây được dự đoán sẽ là một trong những cuộc chuyển đổi lớn nhất trong lịch sử sử dụng Linux tại quốc gia này.

Theo thông tin từ Bloomberg, Bộ An ninh Nhà nước Trung Quốc đã ban hành chỉ thị yêu cầu một số tổ chức chính phủ ngừng sử dụng phiên bản Windows 10 được tùy chỉnh cho Chính phủ. Chỉ thị này đã đẩy lùi thời gian hoàn tất kế hoạch thay thế, vốn dự kiến vào tháng 2/2027, do lý do lo ngại về an toàn dữ liệu. Chi tiết về phạm vi của chỉ thị vẫn chưa được làm rõ.

Phiên bản Windows đang bị loại bỏ không phải là bản thông thường mà là phiên bản đặc biệt dành riêng cho chính phủ, được phát triển bởi C&M Information Technologies. Đây là một liên doanh giữa Microsoft và tập đoàn China Electronics Technology Group, trong đó bên phía Trung Quốc nắm giữ phần lớn cổ phần.

Hệ điều hành này được xây dựng dựa trên Windows 10 Enterprise nhưng đã trải qua các điều chỉnh để phù hợp với yêu cầu của Trung Quốc. Một số tính năng như OneDrive và các thành phần phục vụ người tiêu dùng đã bị loại bỏ. Các cập nhật và quy trình kích hoạt được thực hiện tại chỗ, trong khi cơ quan nhà nước có quyền thay thế thuật toán mã hóa của Microsoft bằng các giải pháp mã hóa do Trung Quốc phát triển.

Hiện nay, những hệ thống này đang đứng trước nguy cơ bị thay thế bởi các giải pháp nội địa.

Trung Quốc đã chuẩn bị cho quá trình này trong nhiều năm qua. Một số hệ điều hành như Kylin OS và UOS đã được phát triển với mục tiêu giảm thiểu sự phụ thuộc vào phần mềm nước ngoài. Kylin V10 và UOS từ UnionTech đã trở thành một phần trong hệ sinh thái phần mềm hiện tại, nhằm thay thế cho các sản phẩm nước ngoài.

Đáng chú ý là quy mô của cuộc chuyển đổi này.

Trung Quốc có hàng trăm triệu người dùng máy tính liên quan đến chính phủ. Nếu chỉ một tỷ lệ nhỏ trong số họ chuyển từ Windows sang các hệ điều hành Linux nội địa, số lượng người chuyển đổi vẫn có thể lên đến hàng triệu, biến đây thành một trong những cuộc chuyển đổi lớn nhất trong việc sử dụng Linux từ trước đến nay.

Quá trình thay thế Windows đã được Trung Quốc chuẩn bị từ lâu. Kể từ năm 2014, chính phủ đã cấm sử dụng Windows 8 trong các quy trình mua sắm. Đến năm 2019, yêu cầu bắt đầu được đưa ra về việc thay thế máy tính nước ngoài trong các văn phòng chính phủ trong vòng ba năm. Năm 2022, các cơ quan trung ương và doanh nghiệp nhà nước lại được yêu cầu loại bỏ hoàn toàn máy tính mang thương hiệu nước ngoài.

Những bước đi này đã tạo dựng nền tảng cho hệ sinh thái công nghệ nội địa hiện tại, không chỉ dừng lại ở hệ điều hành. Trung Quốc hiện cũng sở hữu những sản phẩm như laptop chạy HarmonyOS 5 từ Huawei cũng như hệ thống máy tính sử dụng chip nội địa như Kirin 9000X.

Tuy nhiên, cuộc chuyển đổi này chủ yếu tập trung vào các cơ quan nhà nước. Đối với người dùng phổ thông, Windows vẫn đang chiếm ưu thế lớn tại Trung Quốc. Dữ liệu từ StatCounter cho thấy Windows chiếm tới 87,64% lưu lượng truy cập web trên máy tính để bàn tại đây vào tháng 7 năm 2026. Windows 10 vẫn còn chiếm khoảng 43,56% lượng sử dụng Windows, trong khi Windows 11 có phần vượt trội với 50,01%.

Điều này cho thấy Trung Quốc vẫn chưa thể hoàn toàn thoát khỏi hệ điều hành của Microsoft. Tuy nhiên, trong khu vực nhà nước, xu hướng trở nên rõ ràng hơn: việc giảm thiểu sự phụ thuộc vào hệ điều hành Windows và chuyển sang các nền tảng do Trung Quốc phát triển đang dần trở thành hiện thực.

Không chỉ Trung Quốc mà nhiều quốc gia châu Âu như Pháp, Đức và Đan Mạch cũng đã bắt đầu quá trình giảm bớt sự phụ thuộc vào Windows để chuyển sang các nền tảng mã nguồn mở khác, nhưng quy mô của những nỗ lực này vẫn còn khiêm tốn so với Trung Quốc.

Nếu chỉ một tỉ lệ nhỏ trong số hàng trăm triệu người dùng máy tính nhà nước được chuyển đổi, số lượng thiết bị cần thay đổi hệ điều hành vẫn có thể lên đến hàng triệu. Quy mô này sẽ biến quyết định về phần mềm thành một cuộc triển khai công nghệ có tác động rất lớn.

Với Trung Quốc, Linux không còn chỉ là một sự thay thế cho Windows, mà các hệ điều hành dựa trên Linux đang trở thành những nền tảng quan trọng trong nỗ lực xây dựng hệ sinh thái máy tính độc lập và ít phụ thuộc hơn vào công nghệ nước ngoài.