Nguy Cơ Từ Ứng Dụng Độc Hại: Điều Cần Biết Để Bảo Vệ Dữ Liệu Cá Nhân

Trong thời đại số hiện nay, việc bảo vệ thông tin cá nhân là một thách thức lớn. Gần đây, các chuyên gia an ninh mạng đã đưa ra cảnh báo về một loại hình lừa đảo mới, sử dụng công nghệ NFC để theo dõi và đánh cắp dữ liệu thẻ ngân hàng của người dùng.

Theo thông tin từ Group-IB, kẻ tấn công thường bắt đầu bằng cách gọi điện giả danh là nhân viên ngân hàng. Chúng thuyết phục nạn nhân cài đặt các ứng dụng độc hại, từ đó có thể kiểm soát thiết bị của họ. Với việc này, các đối tượng xấu có khả năng triển khai mã độc để thu thập thông tin từ thiết bị, bao gồm cả dữ liệu NFC khi người dùng đưa thẻ vật lý gần điện thoại.

Điều đáng lo ngại là dữ liệu NFC có thể được gửi đến một thiết bị khác, cho phép kẻ tấn công thực hiện giao dịch một cách bí mật mà không cần sở hữu thẻ ngân hàng của nạn nhân.

Bước đầu của cuộc tấn công

Các cuộc tấn công kiểu này thường khởi đầu bằng hình thức lừa đảo qua điện thoại hoặc tin nhắn, nơi kẻ gian sẽ thu thập thông tin cá nhân của nạn nhân để tạo dựng lòng tin trước khi yêu cầu cài đặt ứng dụng độc hại.

Khi nạn nhân cài đặt ứng dụng theo chỉ dẫn, kẻ tấn công có thể sử dụng công cụ điều khiển từ xa để chiếm quyền kiểm soát điện thoại của họ.

Giai đoạn tiếp theo, mã độc sẽ khai thác dữ liệu NFC từ thiết bị để lấy thông tin giao tiếp giữa thẻ không tiếp xúc và điện thoại. Group-IB đã xác nhận rằng có nhiều công cụ NFC relay được sử dụng trong các chiến dịch tấn công, cho phép kẻ gian thực hiện giao dịch mà không cần trực tiếp cầm thẻ vật lý của nạn nhân.

Sự khác biệt so với hình thức lừa đảo thẻ truyền thống là kẻ gian không cần lấy thông tin từ thẻ mà chỉ cần khai thác quá trình giao tiếp không dây giữa thẻ và thiết bị thanh toán.

Group-IB đã ghi nhận sự xuất hiện của hơn 54 tệp .APK liên quan đến các chiến dịch mã độc NFC, cho thấy sự phát triển đáng kể trong chiến lược tấn công của các đối tượng xấu.

Tránh cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc

Nạn nhân thường tự mình thực hiện các thao tác theo yêu cầu của kẻ gian, như cài đặt ứng dụng, cấp quyền truy cập hoặc mở ứng dụng ngân hàng. Điều này làm cho cuộc tấn công trở nên nguy hiểm hơn. Trong một số trường hợp đã được ghi nhận, kẻ tấn công có thể sử dụng điện thoại đã bị chiếm quyền để thực hiện các giao dịch tài chính trái phép.

Người dùng Android nên cẩn trọng và không cài đặt APK từ tin nhắn hay email từ những người không quen biết. Nếu có ai đó giả danh nhân viên ngân hàng yêu cầu bạn cài đặt ứng dụng để “xác minh tài khoản” hoặc “hủy giao dịch”, hãy dừng cuộc gọi và liên hệ với ngân hàng qua kênh chính thức.

Bên cạnh đó, người dùng cũng nên chú ý tới những ứng dụng yêu cầu quyền Trợ năng (Accessibility) hoặc quyền kiểm soát thiết bị mà không có lý do rõ ràng. Đây là các quyền có thể bị lợi dụng để theo dõi và điều khiển thiết bị từ xa.

Hành động khi đã cài ứng dụng đáng ngờ

Trường hợp bạn đã lỡ cài một ứng dụng đáng ngờ, hãy ngừng mọi hoạt động liên quan đến tài khoản ngân hàng ngay lập tức. Kiểm tra và thu hồi các quyền truy cập không cần thiết mà ứng dụng đó đã nhận được, đặc biệt là quyền Trợ năng và quyền quản trị thiết bị.

Nếu không thể xóa ứng dụng bằng phương thức thông thường, hãy thử khởi động thiết bị ở chế độ an toàn để gỡ bỏ hoặc thực hiện khôi phục cài đặt gốc. Nếu bạn đã cung cấp thông tin thẻ hay đăng nhập vào tài khoản ngân hàng, hãy ngay lập tức liên hệ với ngân hàng qua kênh chính thức để khóa thẻ hoặc tài khoản có nguy cơ bị lợi dụng.

Cuối cùng, hãy thay đổi mật khẩu của các tài khoản quan trọng trên một thiết bị an toàn khác và theo dõi lịch sử giao dịch để nhận diện sớm các hoạt động bất thường. Đặc biệt, không nên thực hiện theo bất kỳ hướng dẫn nào từ kẻ tấn công, ngay cả khi chúng tự xưng là nhân viên ngân hàng thúc giục bạn xử lý gấp.