GoPro chuyển hướng: từ biểu tượng máy quay hành trình thành nhà sản xuất linh kiện quang học

Một thương hiệu từng gắn liền với mũ bảo hiểm, ván trượt và video hành trình vừa trải qua bước ngoặt chiến lược quyết liệt: chuyển đổi từ nhà sản xuất thiết bị tiêu dùng sang cung ứng linh kiện quang học cho hạ tầng AI và an ninh. Thỏa thuận này khép lại một chuỗi biến động kéo dài hàng năm, từ những sai lầm sản phẩm đến khủng hoảng nguyên liệu, rồi đến các quyết định tài chính nhằm cứu công ty khỏi nguy cơ mất thanh khoản.

Điểm then chốt của thỏa thuận

Ngày 1 tháng 9, GoPro đạt thỏa thuận bán phần lớn cổ phần cho Starman Optical — một công ty quang học thuộc tập đoàn Starman Holding. Theo các điều khoản công bố, Starman Optical trả 285 triệu USD tiền mặt để mua khoảng 90% cổ phần và sẽ thanh toán toàn bộ khoản nợ còn lại của GoPro, ước tính khoảng 92 triệu USD, khi giao dịch hoàn tất. Các cổ đông hiện hữu sẽ còn nắm giữ 10% sau sáp nhập.

Ban lãnh đạo GoPro cho biết thực thể hợp nhất sẽ tập trung vào các giải pháp quang học và công nghệ hình ảnh phục vụ an ninh quốc gia cùng hạ tầng AI. Đồng thời, hai bên không công bố kế hoạch phát triển máy quay hành trình mới — dấu hiệu rõ ràng cho thấy thương hiệu tiêu dùng sẽ không còn là trọng tâm.

Hành trình từ đỉnh cao đến quyết định bán

Khi niêm yết trên Nasdaq, GoPro từng có giá trị vốn hóa khởi điểm gần 3 tỷ USD và đạt đỉnh hơn 11 tỷ USD vào tháng 10 cùng năm. Tuy nhiên, những lần sa sút theo sau đã dần xói mòn vị thế thị trường. Một bước ngoặt quan trọng là sự cố liên quan đến thiết bị bay Karma — sản phẩm bị mất nguồn đột ngột khi đang bay — khiến công ty phải thu hồi toàn bộ 2.500 máy đã bán. Dự án này sau đó bị khai tử, và hậu quả của vụ việc thể hiện ở việc cắt giảm nhân sự và giảm mạnh ngân sách R&D trong nhiều năm sau đó.

Sai lầm sản phẩm và hệ quả dài hạn

Sự cố với Karma không chỉ là giai đoạn sóng gió đơn lẻ mà còn làm thay đổi năng lực đổi mới của công ty. Việc thắt chặt chi tiêu R&D khiến các thế hệ máy quay sau này của GoPro cải tiến chậm, trong khi thị trường video ngắn và trải nghiệm người dùng đòi hỏi nhiều yếu tố phần mềm hơn. Những đối thủ tích hợp giải pháp phần cứng-phần mềm nhanh chóng tận dụng cơ hội: các công nghệ gimbal và thuật toán ổn định của DJI, cùng năng lực xử lý ảnh và chỉnh sửa tự động dựa trên AI của Insta360, đã thay đổi kỳ vọng của khách hàng.

Thị phần và con số sản lượng gần đây

Cách đây vài năm, GoPro từng chiếm phần lớn phân khúc máy quay hành trình; tuy nhiên thị phần chuyển dịch nhanh chóng. Tài liệu thống kê cho thấy khoảng ba năm trước hãng có hơn 80% thị phần, nhưng đến năm 2025 con số này giảm xuống còn 18,9% — đứng sau DJI (40,1%) và Insta360 (37,9%). Tình hình trong quý 1 năm 2026 càng cho thấy độ sâu của suy giảm: DJI xuất xưởng 2,7 triệu máy (chiếm 65% thị phần), Insta360 đạt 900.000 máy (22%), trong khi GoPro chỉ xấp xỉ 300.000 máy, thị phần chính thức dưới 6%.

Khủng hoảng tài chính: lỗ lũy kế, tiền mặt eo hẹp và biên lợi nhuận sụt giảm

Những tổn thất về thị phần nhanh chóng phản ánh lên báo cáo tài chính. Giai đoạn 2023–2025, GoPro ghi nhận lỗ ròng lũy kế khoảng 569 triệu USD. Lượng tiền mặt dự trữ đến cuối năm 2025 giảm xuống mức 49,7 triệu USD. Tệ hơn, biên lợi nhuận gộp lao dốc từ 32,1% xuống chỉ còn 4,3% — cho thấy gần như mỗi máy bán ra không đem lại lợi nhuận đáng kể.

Áp lực chi phí càng tăng trong những tháng đầu năm 2026 khi cuộc khủng hoảng chip nhớ gọi tắt là “RAMageddon” làm dịch chuyển nguồn cung về bộ nhớ băng thông cao cho các ứng dụng AI. Giá chip nhớ tăng vọt buộc GoPro phải trả thêm khoảng 24,5 triệu USD chi phí ngoài kế hoạch trong tháng 3 và 4.

Biện pháp khẩn cấp và diễn biến trước giao dịch

Trong bối cảnh tài chính bị đe dọa, GoPro nộp hồ sơ lên SEC ngày 1 tháng 6, thừa nhận tồn tại mối nghi ngại lớn về khả năng duy trì hoạt động. Công ty phải tiến hành cắt giảm nhân sự, thuê ngân hàng Houlihan Lokey để tìm đối tác mua lại, và ở góc độ cá nhân, CEO Nick Woodman đã cho công ty vay 20 triệu USD từ tiền túi của ông để kéo dài hoạt động.

Ngay trước khi thỏa thuận bán được công bố, thị trường còn chứng kiến một động thái bất thường: nhà sáng tạo nội dung Markiplier đầu tư 9,3 triệu USD để sở hữu 8,5% cổ phần, đẩy giá cổ phiếu tăng tạm thời và góp phần tránh nguy cơ hủy niêm yết. Tuy nhiên, sự cứu trợ này không thay đổi cục diện chiến lược dài hạn dẫn tới việc chấp nhận bán phần lớn doanh nghiệp.

Chiến lược của Starman Optical và ý nghĩa với tương lai công nghệ

Với việc thâu tóm, Starman Optical tìm kiếm lợi ích từ hơn 2.500 bằng sáng chế quang học và hình ảnh mà GoPro đang sở hữu. Ngoài ra, doanh nghiệp dự định tận dụng vị thế niêm yết công khai để huy động vốn cho kế hoạch mở nhà máy đúc quang tử tại New Jersey. Việc này biến GoPro từ một thương hiệu tiêu dùng sang một mắt xích trong chuỗi cung ứng công nghệ cao, đặc biệt hữu ích khi các hợp đồng công và quốc phòng ưu tiên nguồn gốc sản xuất nội địa.

Một yếu tố mở đường cho chiến lược này là động thái quản lý rủi ro của các cơ quan: khi DJI bị đưa vào danh sách hạn chế của FCC vào tháng 12 năm 2025, lợi thế cạnh tranh của một nhà cung cấp có nhà máy nội địa tại Mỹ như GoPro càng được nhấn mạnh. Trong quá trình chuẩn bị, công ty tư vấn Oliver Wyman được cho là đã hỗ trợ GoPro thích nghi để khai thác cơ hội mua sắm công và quốc phòng.

Diễn giải: ai được lợi, ai mất mát?

Với Starman, thương vụ là cơ hội mở rộng năng lực quang học, tận dụng công nghệ và bằng sáng chế để phục vụ thị trường AI và an ninh — lĩnh vực đang hút vốn mạnh. Đối với GoPro dưới tư cách thương hiệu tiêu dùng, điều này có nghĩa là chấm dứt thời kỳ là nhà sản xuất trung tâm của phân khúc máy quay hành trình, nhường lại thị phần cho những đối thủ đã chuyển mình nhanh hơn về phần mềm và trải nghiệm người dùng.

Kết luận: bài học từ một cuộc chuyển mình bắt buộc

Quá trình của GoPro là minh họa cho việc một cú sẩy chân sản phẩm, nếu không được xử lý đúng, có thể dẫn tới hệ lụy kéo dài: giảm đầu tư vào R&D, mất lợi thế cạnh tranh, và rốt cuộc là mất chỗ đứng trên thị trường. Trong trường hợp này, lựa chọn bán phần lớn doanh nghiệp cho Starman Optical phản ánh thực tế tài chính và chiến lược: kịp thời biến tài sản trí tuệ và năng lực sản xuất thành lợi thế mới trong ngành quang học, thay vì tiếp tục cạnh tranh trực diện trong phân khúc thiết bị tiêu dùng đã thay đổi sâu sắc.

Những điểm cần nhớ: GoPro đã đồng ý bán ~90% cổ phần với 285 triệu USD tiền mặt, đồng thời Starman Optical sẽ thanh toán khoản nợ xấp xỉ 92 triệu USD; công ty sẽ chuyển trọng tâm sang linh kiện quang học cho AI và an ninh, trong khi không có kế hoạch phát triển máy quay mới được công bố.

Nếu bạn quan tâm đến các tác động rộng hơn của thương vụ này — đặc biệt là chuỗi cung ứng chip, sự dịch chuyển công nghệ giữa phần cứng và phần mềm, hay cách các tập đoàn tái cấu trúc tài sản trí tuệ — những phân tích chuyên sâu trên các bài viết liên quan có thể cung cấp góc nhìn bổ sung.

Để hiểu rõ hơn vì sao đi máy bay an toàn hơn nhiều so với lái xe trên cùng quãng đường và những con số quan trọng đằng sau cảm giác rủi ro, bạn có thể đọc thêm bài so sánh an toàn giữa đi máy bay và lái ô tô theo dữ liệu dài hạn — một phân tích giúp giải thích tại sao cảm giác kiểm soát không phản ánh đúng rủi ro thực tế và hậu quả thay đổi hành vi sau các sự kiện lớn.

Nếu bạn muốn khám phá các thiết bị đọc số liệu và xu hướng thiết kế hướng tới trải nghiệm tối giản, bài viết về máy đọc sách siêu mỏng có thể phù hợp: tìm hiểu Boox Picco — máy đọc sách 3,97 inch tập trung vào trải nghiệm đọc thuần túy, với góc nhìn về việc loại bỏ hệ điều hành để ưu tiên chức năng cốt lõi.

Và nếu chủ đề ảnh hưởng của trải nghiệm thời thơ ấu tới cách các nhà lãnh đạo chấp nhận rủi ro khiến bạn tò mò, hãy xem bài phân tích nghiên cứu trên gần 1.700 CEO: bằng chứng về cách thiên tai thời thơ ấu liên quan đến khẩu vị rủi ro của CEO, nhằm cung cấp góc nhìn quản trị học quan trọng khi đánh giá hành vi lãnh đạo trong khủng hoảng.