Thách Thức Của Ô Tô Trung Quốc Trong Cuộc Đua Với Nhật Bản và Hàn Quốc

Báo cáo Khiếu Nại Chất Lượng Ô Tô Quý II

Vào ngày 6 tháng 7 năm 2026, nền tảng Chezhiwang đã công bố báo cáo về tình hình khiếu nại chất lượng xe trong quý II. Trong khoảng thời gian ba tháng, đã có đến 78.103 khiếu nại hợp lệ được ghi nhận, tăng 58,3% so với quý trước đó và 83,4% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là con số cao nhất kể từ khi nền tảng này bắt đầu hoạt động. Tổng số khiếu nại trong nửa đầu năm đã vượt quá 120.000, với tháng 6 ghi nhận tới 30.561 khiếu nại.

Cấu trúc khiếu nại cho thấy các vấn đề cần được chú ý. Nhóm sự cố liên quan đến pin động lực lần đầu tiên xuất hiện trong danh sách 20 hạng mục thường xuyên bị khiếu nại và đứng ở vị trí thứ 6. Phần mềm nâng cấp qua mạng đã trở thành lỗi dịch vụ hàng đầu. Các khiếu nại về nội dung không đúng như quảng cáo cũng gắn liền với hệ thống hỗ trợ lái.

Ba nhóm khiếu nại này đều thuộc về công nghệ mới, vốn là những điểm mà các hãng xe Trung Quốc thường sử dụng để so sánh với các thương hiệu từ Nhật Bản và Hàn Quốc.

Vấn Đề Pin và Hệ Thống Nâng Cấp

Đặc biệt, nhóm khiếu nại liên quan đến pin chủ yếu đến từ các mẫu xe của GAC Aion. Từ đầu năm 2026, các xe tải vận chuyển sử dụng pin lithium sắt phosphate 177Ah của CALB đã gặp phải lỗi làm phồng pin, rò rỉ dung dịch điện phân và giảm điện trở cách điện, có trường hợp xe bị mất điện đột ngột khi đang chạy. Hầu hết các xe gặp lỗi nằm trong khoảng 150.000 đến 250.000 km đã vận hành.

Vào ngày 18 tháng 7, GAC Aion đã phát hành thông cáo xin lỗi và gia hạn bảo hành pin cho các mẫu xe liên quan lên đến 8 năm hoặc 300.000 km, đồng thời cung cấp dịch vụ kiểm tra và sửa chữa miễn phí. Trong khoảng thời gian từ ngày 1 đến 18 tháng 7, Chezhiwang đã ghi nhận 182 khiếu nại liên quan đến pin của một thương hiệu ô tô.

Lượng Triệu Hồi Tăng Mạnh

Vào ngày 3 tháng 7 năm 2026, nền tảng cũng công bố số liệu tổng kết triệu hồi trong nửa đầu năm. Lượng xe bị triệu hồi từ các thương hiệu nội địa Trung Quốc đạt tới 308.431 xe, tăng 681,2% so với cùng kỳ năm 2025.

Số liệu này không đến từ nhiều đợt triệu hồi nhỏ mà chủ yếu là từ một đợt lớn của hãng NIO, triệu hồi 246.229 xe vì lỗi phần mềm khiến màn hình bị đen.

Các đợt triệu hồi khác cũng cho thấy quy mô đáng kể. Ngày 24 tháng 7 năm 2026, Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường Nhà nước Trung Quốc đã công bố XPeng triệu hồi 33.473 xe X9 sản xuất từ tháng 8 năm 2023 đến tháng 8 năm 2025, thực hiện từ ngày 28 tháng 8, do dao động trong công nghệ chế tạo khiến giảm xóc khí phía trước không kín và rò khí trong môi trường ẩm ướt. Tính đến tháng 6 năm 2026, mẫu X9 đã giao khoảng 60.000 xe trên toàn cầu, do đó đợt triệu hồi này đã bao phủ khoảng 60% tổng lượng đã bàn giao từ khi ra mắt.

Trong nửa đầu năm, cơ quan chức năng đã phát hành 50 thông báo triệu hồi liên quan đến 26 thương hiệu, tổng cộng khoảng 1,65 triệu xe. Đặc biệt, số lượng triệu hồi liên quan đến pin động lực ngày càng tăng so với cùng kỳ năm 2025.

Nguyên Nhân Từ Chu Kỳ Phát Triển Rút Ngắn

Báo chí Trung Quốc đã chỉ ra nguyên nhân vấn đề này đến từ việc rút ngắn chu kỳ phát triển các mẫu xe. Thời gian phát triển một mẫu xe giờ chỉ còn 18 tháng thay vì 36 tháng. Thời gian kiểm thử phần mềm tại một số nơi đã được rút ngắn xuống còn 2 tuần, và chu kỳ kiểm nghiệm độ tin cậy của pin bị giảm xuống còn 12 tháng hoặc thậm chí ngắn hơn.

Một kỹ sư từng làm tại một hãng xe lớn cho biết, việc cắt giảm quy trình kiểm thử để nhanh chóng đưa sản phẩm ra thị trường là điều mà ai cũng biết. Ông đã chứng kiến những phiên bản phần mềm có nguy cơ gây ra hiện tượng phanh trễ nhưng vẫn được đưa ra thị trường, dẫn đến tăng số vụ tai nạn giao thông, và cuối cùng ông đã từ chức.

Ông Trương Chiêu Hổ, Phó Tổng Giám Đốc cấp cao chezhiwang, đã mô tả rằng cách làm xe hiện tại là tập trung vào các chi tiết dễ nhìn thấy và bỏ qua những phần không dễ thấy, dẫn đến chất lượng sản phẩm bị ảnh hưởng. Ông Phó Vu Vũ, Chủ Tịch Danh Dự Hội Kỹ Thuật Ô Tô Trung Quốc, đã đưa ra câu hỏi là trong 500 mẫu xe mới ra mắt, có bao nhiêu mẫu thực sự hoàn thành quy trình phát triển đầy đủ.

Sức ép về tài chính cũng là một nguyên nhân dẫn tới tình trạng này. Theo dữ liệu của Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, biên lợi nhuận của toàn ngành ô tô trong 5 tháng đầu năm 2026 chỉ đạt 3,4%, trong khi khâu sản xuất xe nguyên chiếc chỉ đạt 1,5%. Một chiếc xe bán ra với giá khoảng 200.000 nhân dân tệ chỉ để lại cho nhà máy khoảng 3.000 nhân dân tệ.

Cơ Quan Quản Lý Can Thiệp

Ngày 29 tháng 5 năm 2026, cơ quan thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc đã phát đi thông báo yêu cầu kiểm tra toàn diện các nguy cơ an toàn đối với xe năng lượng mới, bắt buộc tất cả các hãng xe và doanh nghiệp sản xuất pin tự kiểm tra và báo cáo trước ngày 1 tháng 8 năm 2026. Kiểm tra sẽ bao gồm 5 lĩnh vực, trong đó lần đầu tiên an toàn của chức năng lái thông minh được đưa vào danh sách giám sát.

Ngày 17 tháng 7, Bộ này đã tổ chức cuộc họp với các hãng xe quan trọng, yêu cầu họ kiên quyết chống lại cạnh tranh không lành mạnh và duy trì tiêu chuẩn chất lượng an toàn sản phẩm. Đoàn kiểm tra đã làm việc với các công ty GAC Aion và XPeng.

Tháng 3 năm 2026, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin cùng Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường đã ban hành quy định mới về nâng cấp phần mềm qua mạng, cấm việc nâng cấp ép buộc âm thầm và hành vi khóa bớt tính năng sau khi bán. Tiêu chuẩn đầu tiên dành cho hệ thống hỗ trợ lái cấp L2 sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2027.

Danh tiếng của các thương hiệu ô tô Nhật Bản và Hàn Quốc được xây dựng trên nền tảng độ bền và độ tin cậy qua nhiều năm, không chỉ dựa vào số lượng tính năng có trên xe mới giao. Các mẫu xe Trung Quốc nhận được nhiều khiếu nại nhất trong nửa đầu năm nay chủ yếu tập trung vào các vấn đề liên quan đến pin, phần mềm và hệ thống hỗ trợ lái, tức những bộ phận thường bộc lộ nhược điểm sau một thời gian sử dụng. Những chiếc xe hiện tại trên thị trường, bao gồm cả những mẫu đang có mặt tại Việt Nam, sẽ phải đối mặt với những vấn đề này trong tương lai gần.